13.10.2009

19 czerwca 2009 r. odbyła się w Warszawie konferencja pt. Prawa pracownicze kobiet w supermarketach – zapobieganie naruszeniom, ochrona, polepszanie warunków pracy zorganizowana przez Koalicję KARAT. W konferencji wzięli udział eksperci i ekspertki zajmujący się tematyką zdrowia pracowników, BHP, prawem pracy, działalnością związkową oraz nadzorem i kontrolą nad przestrzeganiem prawa pracy.

Celem konferencji była odpowiedź na pytania: dlaczego prawa kobiet, stanowiących nawet do 90% załóg sklepów, zatrudnionych w super- i hipermarketach nie są przestrzegane i dlaczego nie są im zapewniane odpowiednie, godne, warunki pracy? Co zrobić, by zapobiegać naruszeniom i polepszać warunki pracy?

Problemy poruszone podczas konferencji dotyczyły m.in. analizy wyników kontroli Państwowej Inspekcji Pracy w placówkach handlu detalicznego w 2008 r., organizowania pracownic i pracowników supermarketów z związki zawodowe i potrzeby utworzenia związku w przypadku, gdy dochodzi do systematycznego łamania praw pracowniczych i gdy konieczne jest zapewnienie pracownicom ochrony przed nadużyciami oraz stworzenie realnej przeciwwagi dla pracodawcy. Ponadto mówiono o trudnościach, jakie napotykają kobiety przy dochodzeniu roszczeń z tytułu uszczerbku na zdrowiu i problemie zobowiązania pracownic i pracowników do wykazania związku przyczynowo-skutkowego między zaistniałym schorzeniem (chorobą), a warunkami pracy.

Konferencja zakończyła się panelem dyskusyjnym, do którego zaproszeni zostali: dr Barbara Krzyśków (Centralny Instytut Ochrony Pracy), doc. Alicja Bortkiewicz (Instytut Medycyny Pracy w Łodzi) oraz dr Zbigniew Obmiński (Zakład Endokrynologii Instytutu Sportu). Dyskutanci poruszyli m.in. kwestie niedostatecznego zabezpieczenia pracownic i pracowników przed negatywnymi skutkami pracy w ramach przepisów BHP oraz zbytniego obciążania pracownic supermarketów pracą (tylko kobiety wykonują prace zaliczane do kategorii „ciężkie”). Rozmawiano o ryzyku chronicznego zmęczenia związanym z pracą w sklepach wielkopowierzchniowych oraz o daleko idących społecznych skutkach tego zjawiska, m.in. znacznym obniżeniu jakości życia kobiet oraz życiu ze świadomością doznanej, a nie naprawionej krzywdy.

3 marca 2009 r. zostały wysłany list otwarty do Premiera Waldemara Pawlaka – Przewodniczącego Komisji Trójstronnej. W liście zawarte zostały rekomendacje Rady Konsultacyjnej dotyczące zmian w prawie pracy, których celem jest poprawa efektywności tych przepisów w zakresie ochrony praw pracowniczych.

Naszym zdaniem Komisja Trójstronna w ramach swoich obrad nad kształtem zmian w prawie pracy powinna brać pod uwagę potrzeby najsłabszych grup społecznych, do których z pewnością zaliczają się kobiety. Ważne jest także, żeby uniknąć sytuacji, zwłaszcza w okresie globalnego kryzysu ekonomicznego, w której nastąpi regres w zakresie ochrony udzielanej pracownicom i pracownikom przez prawo.

26 lutego 2009 w ramach projektu „Ochrona praw pracowniczych osób zatrudnionych w super- i hipermarketach w Polsce z perspektywy równouprawnienia płci” KARAT zorganizował w Warszawie Okrągły Stół. Do dyskusji poświęconej poprawie warunków pracy w sieciach sklepów wielkopowierzchniowych zaproszeni zostali: przedstawiciele i przedstawicielki instytucji państwa (parlamentu, ministerstw, Głównego Inspektora Pracy, Rzecznika Praw Obywatelskich), pracodawców (zarządów super- i hipermarketów) i organizacji pracodawców, związków zawodowych, organizacji pozarządowych, prawnicy i prawniczki oraz badaczki i badacze.

Po raz pierwszy w trakcie realizacji projektu do debaty i włączenia się w nasze działania zaproszeni zostali przedstawiciele i przedstawicielki sieci marketów i organizacji zrzeszających pracodawców. Zależało nam na poznaniu opinii pracodawców, co do możliwości wdrożenia naszych postulatów w ramach ich przedsiębiorstw oraz na zapoznaniu się z już funkcjonującymi w super- i hipermarketach rozwiązaniami – dobrymi praktykami, które można rekomendować wszystkim właścicielom sieci sklepów wielkopowierzchniowych.

Rekomendacje i postulaty Rady Konsultacyjnej dotyczącą zmian przepisów prawa oraz praktyki ich stosowania, których wdrożeniee pozwoli wyeliminować zidentyfikowane dzięki badaniom Koalicji KARAT zachowania i działania naruszające prawa pracownicze w sklepach wielkopowierzchniowych.

Rekomendacje i wnioski, które zostały przedstawione podczas rozmów zostały przesłane w formie listu otwartego do Przewodniczącego Komisji Trójstronnej – Premiera Waldemara Pawlaka.